Nowe dane uzyskane przez RTÉ News ujawniają, że do sierpnia tego roku dzieci w Dublinie czekały nawet 13 lat na wizytę u psychologa w ramach Primary Care Psychology Service – pierwszego etapu pomocy po zgłoszeniu łagodnych lub umiarkowanych problemów zdrowia psychicznego do lekarza rodzinnego.

Obecnie ponad 28 tys. dzieci oczekuje na taką konsultację, z czego ponad 15 tys. czeka dłużej niż rok. W północno-zachodnim Dublinie maksymalny czas oczekiwania wynosił 13 lat, choć HSE informuje, że obecnie skrócono go do 10 lat.

Jedna z matek, pragnąca zachować anonimowość, opowiedziała RTÉ o swojej autystycznej córce, która przez pięć lat figurowała na liście oczekujących, ale nigdy nie została przyjęta. Dziecko wpadło w kryzys i trafiło pod opiekę CAMHS – serwisu dla młodzieży z umiarkowanymi lub ciężkimi zaburzeniami.

„Meltdowny nie były zwykłymi napadami złości – to kompletne załamania, czasem z utratą mowy, zdolności chodzenia czy agresją. W końcu same pojechaliśmy do szpitala w Crumlin” – relacjonuje kobieta, podkreślając, że system zawiódł jej rodzinę.

Podobne historie powtarzają się. Czteroletnia córka Jaimie Williams, wykazująca cechy autyzmu i ADHD, po krótkiej konsultacji została przeniesiona na sześcioletnią listę oczekujących na diagnozę. „Bez naszej desperackiej samopomocy Bóg wie, gdzie by trafiła” – mówi matka.

Psychiatrzy alarmują, że brak usług w opiece podstawowej obciąża CAMHS i pogarsza stan dzieci. Dr Patricia Byrne, przewodnicząca wydziału psychiatrii dziecięcej i młodzieżowej w College of Psychiatry, podkreśla: „Te czasy oczekiwania to porażka państwa. Takich liczb nie spodziewalibyśmy się w kraju trzeciego świata”.

Rzecznik Dzieci dr Niall Muldoon nazywa 13-letnie kolejki „diabelskim” zaniedbaniem: „To nie lista oczekujących – to poza granicami dzieciństwa”.

HSE przyznaje problem, wskazując na 62-procentowy wzrost zgłoszeń od 2017 r. i jedynie 200 psychologów w całym kraju. Lekarka rodzinna dr Sinéad Feeney z Galway dodaje: „Kierowanie dzieci na primary care nie ma sensu – albo wraca informacja o wieloletnim oczekiwaniu, albo sugestia szukania gdzie indziej, czego rodziny o niskich dochodach nie mogą zrobić”.

Poseł Social Democrats Liam Quaide wzywa do pilnego zbadania kryzysu przez komisje parlamentarne, obwiniając m.in. embargo rekrutacyjne HSE z lat 2023–2024.